آنچه باید در مورد کاشت دندان یا ایمپلنت بدانیم

ایمپلنت‌ها با استحکام و زیبایی نزدیک به دندان‌های اصلی، جای خود را در عرصه دندانپزشکی باز کردند تا جایی که بویژه در ده‌سال اخیر در کشور ما نیز کاشت دندان یا ایمپلنت با اقبال عمومی مواجه شد.

کاشت دندان با وجود مزیت فراوان،‌ محدودیت‌هایی دارد و استفاده از آن برای همه افراد ممکن نیست و با اما و اگرهایی همراه است. دکتر کورش رحیمی، دندانپزشک و متخصص ایمپلنت از دانشگاه ucla آمریکا در گفت‌وگو با جام‌جم، مروری خواهد داشت بر آنچه باید در باره ایمپلنت‌ها بدانید.

آیا دندان با پایه تیتانیوم مانند دندان اصلی می شود؟

ایمپلنت دندانی یک تکیه‌گاه کوچک از جنس فلز تیتانیوم است که در استخوان فک قرار می‌گیرد و جایگزین ریشه از دست رفته می‌شود. این فلز، بیشترین قابلیت سازگاری را با بافت‌های بدن دارد. پس از مدت کوتاهی که استخوان‌های اطراف با ایمپلنت اتصال یافت، می‌توان قسمت تاج آن را به شکل یک دندان طبیعی بازسازی یا روکش کرد. این دندان جدید از نظر زیبایی و کارایی مانند دندان طبیعی عمل می‌کند.

کاشت دندان یک ضرورت است

واژه کاشت دندان، بهترین گزینه برای نشان دادن مزیت استفاده از ایمپلنت به جای دندان طبیعی از دست رفته است، چرا که فقط ایمپلنت می‌تواند در صورت رعایت اصول بهداشتی و مراقبتی نزدیک به ۱۵ تا ۲۰ سال نقش دندان طبیعی را بازی کند. تمام کسانی که دندان از دست رفته دارند، به شرط دارا بودن استخوان کافی و بافت نرم سالم، کاندید جا‌گذاری ایمپلنت هستند. حتی در صورت نبود دو عامل فوق نیز با انجام جراحی اصلاحی می‌توان به شرایط مناسب برای گذاشتن ایمپلنت دست پیدا کرد.

سازگار با دندان‌های طبیعی مجاور

خیلی‌ها نگران هستند که ایمپلنت‌ها در کنار دندان‌های طبیعی، یک عضو مصنوعی تلقی شده، بعد از مدتی منجر به خرابی دندان‌های مجاور بشود در صورتی که جاگذاری ایمپلنت در ناحیه دندان از دست رفته آسیبی به دندان‌های مجاور وارد نمی‌کند. بعلاوه کاشت دندان در ناحیه بی‌دندانی مانع تحلیل استخوان فکین می‌شود. در بسیاری موارد، جایگزینی دندان یا دندان‌های از دست رفته بنا بر تبحر دندانپزشک، زیبایی مطلوب‌تری را تامین می‌کند. جایگزینی دندان از دست رفته با ایمپلنت، راحتی و قدرت جویدن بسیار خوبی به بیمار می‌دهد.

کاشت دندان برای همه مناسب نیست

مبتلایان به بیماری‌های سیستمیک اتوایمیون (سیستم ایمنی) و بیمارانی که تحت شیمی‌درمانی و پرتودرمانی هستند، منع درمان با ایمپلنت دارند. البته پس از پایان شیمی‌درمانی، امکان گذاشتن ایمپلنت وجود دارد. بیماران دیابتی نیز به شرط کنترل و پایین نگه داشتن قند منعی ندارند، اما در صورت داشتن دیابت فعال، امکان استفاده از ایمپلنت فراهم نیست.

افراد سیگاری حرفه‌ای سنگین و بی‌مبالات نیز نسبت به بهداشت دهان منع دارند. بررسی‌ها نشان داده، مصرف سیگار، شکست درمان با ایمپلنت را تا ۱۵ درصد افزایش داده است. به طور کلی کشیدن سیگار، پیپ و قلیان، از موارد توصیه قطعی ایمپلنت برای بیماران است.

پوکی استخوان و ایمپلنت:

پوکی استخوان به خصوص در زنان یائسه بسیار معمول است. پوکی استخوان با کاهش توده و استحکام استخوان مشخص می گردد. برای درمان پوکی استخوان از داروی بیس- فسفونات های خوراکی استفاده می شود. توجه به داروهای مورد استفاده برای بیماران با پوکی استخوان یا کم بودن تراکم استخواناز مسائل مهمی است که برای شروع درمان ایمپلنت دندان باید به آن اهمیت داد. بیماران با پوکی استخوان معمولا به غیر از کلسیم، داروهای خاص دیگری نیز می خورند که هر هفته برایشان تجویز می شود. این داروها به دلیل عوارض بد روی استخوان فک، کم کم در حال حذف شدن هستند.

انواع متدهای جدید بارگذاری فوری در ایمپلنت دندان

روش های مختلفی را می توان برای ساخت روکش موقت پیاده کرد که در ذیل به ان ها اشاره می کنیم: 

چگونه عمر ایمپلنت کوتاه می‌شود

طول عمر درمان با ایمپلنت، بستگی به رعایت بهداشت و نحوه نگهداری از آن دارد. موارد تکنیکی در درمان ازجمله قطر و طول ایمپلنت و توزیع صحیح نیروها روی ایمپلنت در طول عمر آن موثرند.

بدیهی است، بیماری‌هایی که به تحلیل و آسیب بافت نرم و استخوان فکین بیمار منجر شوند، حیات و طول عمر ایمپلنت را دستخوش تغییر خواهند کرد. در مواردی که بدن توانایی ترمیم و التیام نداشته باشد (مانند دیابت کنترل نشده) امکان استفاده از ایمپلنت نیست. البته اگر دیابت فرد تحت کنترل پزشک قرار گیرد، درمان موفقیت‌آمیز خواهد بود.

اجزا انواع ایمپلنت دندان دارای سه قطعه است:

ایمپلنت دندان بر خلاف دندان های مصنوعی که می توانند برداشته یا گذاشته شوند و متحرک باشند ، دائمی هستند. استفاده از پیچ تیتانیومی در استقرار ایمپلنت ها دوام بیشتری را در مقایسه با گزینه های انتخابی دیگر ارایه می دهد. اجزای انواع ایمپلنت دندان شامل:

پیچ تیتانیوم (۴) (به نام ایمپلنت) که به عنوان ریشه اصلی، در استخوان فک جاسازی و تعبیه می گردد .

تاج سرامیکی (۱) (به جای دندان در دهان)

یک اتصال دهنده شامل دو قطعه (۲) و (۳) که پایه را به تاج می دهد (به نام اباتمنت)

انواع ایمپلنت دندان بر اساس شکل

ایمپلنتهای دندان بر اساس شکل، موقعیت یا روش مورد استفاده برای جایگذاری (یک مرحله ای یا دو مرحله ای) دسته بندی میشوند.

ایمپلنتهای ساب پریواستیل

ایمپلنتهای ساب پریواستیل (Subperiosteal Implants) معمولا برای عملهای یک مرحله ای استفاده میشوند. این ایمپلنت داخل بافت لثه در روی استخوان فک قرار داده میشود. پُست از لثه بیرون میزند تا ترمیم (تاج یا اباتمنت) را نگه دارد. مزیت اصلی این نوع ایمپلنت این است که میتواند دندان مصنوعی را برای افرادی که ارتفاع استخوانی کافی ندارند، محکم نگه دارد.

ایمپلنتهای اندواستیل

این ایمپلنتهای دندانی برای عملهای دو مرحله ای، متداول هستند. این ایمپلنت را به روش جراحی مستقیما داخل استخوان فک قرار میدهند و جایگزین بریج یا دندان مصنوعی متحرک هستند. همان طور که در شکل بالا دیده میشود، این ایمپلنتها چند نوع دارند از جمله پیچی / رزوه دار، استوانه ای / صاف و تیغه دار.

ایمپلنتهای تک مرحله ای

این روش شامل ایمپلنت یک قطعه ای بلندتر است که پس از جایگذاری در داخل استخوان فک، از لثه بیرون میزند بنابراین پس از سپری شدن دوره التیام، اباتمنت و تاج را میتوان بدون جراحی دیگری برای باز کردن روی ایمپلنت، جایگذاری کرد.

گزینه دیگر این است که یک ایمپلنت دو قطعه ای مانند آن چه در عمل دو مرحله ای استفاده میشد، جایگذاری شود. ایمپلنت و اباتمنت بلافاصله در طول جراحی اولیه، متصل میشوند. اشکال این روش این است که ایمپلنت در مقابل نیروهای داخلی آسیب پذیر بوده و احتیاط بسیار زیادی باید انجام داد تا مطمئن شد اخلالی در فرایند جوش خوردن ایجاد نمیشود. تحقیقات نشان داده اند که هم روش تک مرحله ای و هم دو مرحله ای، میزان موفقیت مشابهی دارند. از دندانپزشک را جراح خود بپرسید کدام رویکرد را برای شما استفاده میکند و فواید و معایب آن چیست.

انواع ایمپلنت دندان بر اساس روش کاشت:

انواع ایمپلنت دندان بر اساس روش کاشت به دو نوع ایمپلنت فرورونده، ایمپلنت برسازی درون کاشت دندانی و ایمپلنت دارای چارچوب راموس تقسیم بندی می شود.

ایمپلنت فرورونده:

این روش یکی از رایج ترین انواع ایمپلنت دندان است که در آن کاشت به صورت یک پیچ یا استوانه در استخوان های فک قرار می گیرد و دارای پهنا و طول متفاوت می باشد. روی هر کاشت دندان می توان یک یا چند دندان را سوار کرد.

ایمپلنت برسازی درون کاشت دندانی:

این نیز یکی از انواع ایمپلنت های دندان می باشد که از قالبی فلزی ساخته شده است و به استخوان فک چسبیده و در زیر لثه قرار می گیرد تا بتواند دندان ساخته شده را نگه دارد. این نوع ایمپلنت برای بیمارانی استفاده می شود که نمی توانند از دندان های مصنوعی معمول استفاده کنند و یا بیمارانی که مشکل حداقل ارتفاع استخوان دارند.

انواع ایمپلنت دندان و ایمپلنت دارای چهارچوب راموس

ایمپلنت دارای چارچوب راموس را در صورتی می توان استفاده نمود که استخوان فک پایین برای استفاده از ایمپلنت دندان ریشه ای شکل بسیار نازک باشد. این مدل دارای چارچوب راموس در گوشه عقب استخوان فک در دهان (یعنی نزدیک دندان های عقل) و نزدیک چانه قرار می گیرد. هنگامی که در محل مناسب قرار گرفت و بافت اطراف آن ترمیم شد، یک میله فلزی نازک در اطراف بالای لثه قابل رویت خواهد بود. دندان های مصنوعی در ادامه به صورتی ساخته می شوند که متناسب با این میله باشند. این نوع همچنین می توانند فک ضعیف را تثبیت کرده و از ایجاد شکستگی در آن جلوگیری نمایند.

انواع ایمپلنت دندان بر اساس متصل کننده ها:

ایمپلنتهای دندانی بر اساس نوع یا شکل سرشان نیز دسته بندی میشوند.+

 متصل کننده شش ضلعی داخلی:

این متصل کننده ها شکل شش ضعلی (هگزاگونال) دارند و به صورت سوراخی در سر ایمپلنت هستند که دندانپزشک اباتمنت یا ترمیم را در آن پیچ میکند.

 متصل کننده شش ضلعی خارجی:

این متصل کننده شش ضلعی شکل، در راس سر ایمپلنت قرار میگیرد.

 متصل کننده هشت ضلعی داخلی:

این متصل کننده هشت ضعلی شکل (اکتاگونال) به شکل سوراخی در سر ایمپلنت دندانی است که دندانپزشک اباتمنت یا ترمیم را در آن پیچ میکند.

مزایای ایمپلنت دندانی

در عین گران بودن درمان ، مزایا یی همچون راحتی، مقاومت بالا، کاربردی بودن، بازگرداندن توانایی جویدن طبیعی و زیبایی فوق العاده ، باعث میشود تا رضایت خاطر بیماران نسبت به بریجهای ثابت یا پرتز متحرک بیشتر شود. در صورت رعایت کامل بهداشت، این دندان ها دائمی (Lifetime) خواهند بود.با درمان ایمپلنت، دندانهای دیگر قربانی جایگزینی دندان از دست رفته نمیشوند.به طور معمول طول عمر ایمپلنت دندان از سایر درمانهای جایگزین طولانی تر است و در صورت از دست رفتن ایمپلنت، امکان جایگزینی مجدد وجود دارد.

ایمپلنت دندانی در مقایسه با بریج دندان که اغلب پس از ۱۰ سال نیاز به جایگزینی دارد خراب نمی شود. قرار دادن ایمپلنت های دندانی هیچ مزاحمتی برای دندان های سالم ندارد و با درست مراقبت کردن از آن ها یک دوام مادام العمری خواهند داشت.

انواع ایمپلنت از نظر کشور سازنده:

 ایمپلنت کره ای:

اکثر ایمپلنت های داخل کشور کره ای هستند.

 ایمپلنت های اروپایی:

تعداد اندکی از این برند در کشور ما موجود می باشد. این نوع ایمپلنت ها از همه گران تر هستند و بیشتر توسط کشور های ایتالیا و آلمان و فرانسه ساخته می شوند.

 ایمپلنت آمریکایی:

اکثرا تحت لیسانس کمپانی های معتبر امریکایی نظارت و در کشور کره جنوبی تولید و بسته بندی می شوند و علت این امر نیز محدودیت های ارتباطی بین دو کشور می باشد که تامین قطعات را از کشور امریکا مشکل ساخته است.

 ایمپلنت سوئیسی:

از جمله برند ایمپلنت sic به علت کیفیت و تکنولوژی بالای ساخت در کنار قیمت مناسب آنها بسیار متداول می باشد.

 ایمپلنت چینی:

متاسفانه اخیرا پای ایمپلنت های چینی البته به نام کره ای به کشورمان باز شده که از کیفیت نازلی برخوردار بوده و عمر کوتاهی دارند. لذا ضرورت دارد از مراکز و پزشکان مورد اعتماد استفاده نمایید.

سیگاری‌ها ایمپلنت نکنند

تمام مواد دخانی مانند سیگار، قلیان و تنباکو اختلال در ترمیم ایجاد می‌کنند. جوش خوردن پایه تیتانیومی ایمپلنت با بافت لثه در صورتی که بیمار از مواد دخانی استفاده کند، دیر اتفاق می‌افتد و باعث می‌شود استخوان اطراف ایمپلنت که نگه دارنده ریشه مصنوعی داخل استخوان است، تحلیل رود. بنابراین سیگار نقش منفی در روند التیام زخم بازی می‌کند و در ترمیم اختلال ایجاد می‌شود.

در افراد سیگاری، التهاب بیشتری را اطراف ایمپلنت می‌بینیم. روند این التهاب می‌تواند موجب شکست درمان شود. در چنین شرایطی، اولین توصیه ترک سیگار است و اگر شخص نتواند نسبت به آن اقدام کند، توصیه می‌شود، حدود ۱۴ روز یعنی دو هفته قبل از درمان و همچنین دو هفته بعد از درمان سیگار را ترک کند، به طوری که در مجموع یک ماه سیگار نکشد بعلاوه رعایت بهداشت دندان و مراجعه مرتب به دندانپزشکی پس از کاشت از اهمیت زیادی برخوردار است.

بریج بهتر است یا ایمپلنت؟

ایمپلنت دندان دوام بیشتری نسبت به بریج (روکش دندان به شکل پل) دارد و تا آخر عمر می‌تواند به عنوان جایگزین دندان طبیعی عمل کند و از لثه و استخوان پیرامون محافظت کند. بریج فقط جای خالی دندان را درگیر نمی‌کند بلکه دندان‌های مجاور نیز باید تراشیده شوند تا آماده قرارگیری بریج باشند. در مورد ایمپلنت دندان، فقط یک پروتز محکم و بادوام و دائمی در فک جایگذاری می‌شود و دندان‌های مجاور دست نخورده باقی می‌مانند.

اگر دندان‌های مجاور، پر شدگی زیاد داشته و نیاز به روکش یا تاج داشته باشند یا جای خالی دندان‌های افتاده به مدت طولانی باقی مانده باشد و لثه و استخوان پیرامون آن پسروی کرده باشد، استفاده از ایمپلنت به بیمار توصیه نمی‌شود.

این مطلب را با دوستان خود به اشتراک بگذارید