خانه / آموزش / استفاده از انواع قابلمه های تفلون، مسی، آلومینیوم، چدن و استیل

استفاده از انواع قابلمه های تفلون، مسی، آلومینیوم، چدن و استیل

چکیده:
آنچه که خیلی مهمتر از مارک قابلمه و تابه های آشپزخانه می باشد نوع موادی است که در ساخت آنها بکار رفته و همچنین میزان ضخامت و اندازه این ظروف است. میزان رسانا بودن آنها در برابر حرارت با یکدیگر فرق می کند و بستگی به نوع مواد سازنده آنها دارد.

بنابراین انتخاب این ظروف بهتر است نسبت به نوع غذا و پخت و پزی که می خواهیم در آنها انجام دهیم، صورت گیرد. ظروفی که برای پخت و پز استفاده می کنیم می توانند طعم و مزه غذا را تغییر دهند و این تغییر مزه بستگی به مقدار ماده ای دارد که از ظروف پخت و پز به داخل مواد غذایی نفود می کن.

هر ظرفی که برای پخت و پز استفاده می کنیم مقداری از فلز خود را به داخل مواد غذایی که در آن در حال پختن می باشد وارد می کند و مخصوصا در درجه حرارتهای بالا این مقدار بیشتر می شود. میزان نفوذ فلز از ظرف پخت و پز به داخل مواد غذایی بستگی به نوع غذا (اسیدی – قلیایی) دارد. تمام مواد اعم از فلز و غیره در اثر حرارت اتمها و مولکولهای خود را از دست می دهند. بویژه اگر در یک محلول اسیدی و یا قلیایی قرار گیرند این واکنشها سریعتر می شوند.

ظروف آلومینیومی: رایجترین ظروف پخت و پز، قابلمه های آلومینیومی هستند که قدرت انتقال حرارت را بخوبی دارا می باشند. این قابلمه ها به راحتی تمیز و شسته می شوند و گران هم نیستند. اما از طرفی اشکالاتی هم دارند یکی از این اشکالات عمده که میتوان به آن اشاره کرد تاثیر زیاد ظروف آلومینیومی بر مواد غذایی در حال پختن در آن می باشد؛ ظروف آلومینومی بیشتر مولکولهای خود را به درون غذایی که در آن در حال پختن می باشد وارد می کند و اگر این غذا مواد اسیدی داشته باشد میزان آلومینیوم که وارد غذا میشود بیشتر است. این ظروف باعث تغییر رنگ غذایی که این مواد (گوجه فرنگی، لیموترش، سرکه و زرده تخم مرغ) در آنها وجود دارد، می شوند. تئوریهایی وجود دارد مبنی بر اینکه وجود آلومینوم در غذا می تواند عامل کمک کننده ای در بروز بیماری آلزایمر بوده بهتر از این گونه ظروف در آشپزی استفاده نشود.

ظروف سفالی: درظروف سفالی بر خلاف ظروف فلزی مانند آلومینیوم و کروم خطر نشت فلز به مواد غذایی وجود ندارد.و در این ظروف گلی مواد مغذی غذاها حفظ میشود. که برای بدن ضرر دارد برای نگهداری آب مناسب نیستند.اما ظروف سفالی (PBAظروف پلاستیکی به دلیل داشتن ماده ی شیمیایی (این مشکل را ایجاد نمیکنند.همچنین آب نگهداری شده در این ظروف طعمی طبیعی دارد.

آب نگهداری شده درظروف سفالی سبب حفظ هورمون تستسترون میشود و به بهبود سوخت و ساز بدن کمک میکند درحالیکه ظروف پلاستیکی سطح تسترون بدن را کاهش میدهند. آب را نیز حفظ میکنند PH هنگام پخت غذاهای اسیدی در ظروف سفالی ،طبیعت اسیدی مواد به دلیل خاصیت قلیایی سفال خنثی میشود. این ظروف این ظروف طبیعی هستند و در نتیجه سمی نیستند و در بخار را در نگهداری میکنند.همچنین گرما را درون خود نگهداشته و با محیط زیست نیز سازگاری دارند.

این ظروف به کندی گرم میشوند در نتیجه حرارت را به طور یکنواخت پخش میکنند. ظروف سفالی برای حبوبات و آش ها که به طبخ طولانی احتیاج دارند بسیار مناسب هستند. از مزایای دیگر این ظروف میتوان به مناسب بودن قیمتشان نسبت به ظروف چینی و کریستال اشاره کرد

ظروف مسی: ظروف مسی (قابلمه و تابه) نیز ظروف خوبی برای پخت و پز هستند. زیرا مس رسانای خیلی خوبی برای حرارت میباشد و در نتیجه مواد غذایی که در یک قابلمه مسی در حال پختن هستند بطور مساوی و یکسان حرارت دیده و می پزند در نتیجه کیفیت غذای پخته شده بهتر است؛ ظروف مسی که برای پخت و پز استفاده می کنیم نیازی نیست که در مدت زمان پخت حرارت بسیار زیادی به آن بدهیم حرارت کم تا متوسط برای پختن مواد غذایی کافی است. میزان رسانا بودن ظروف مسی ۱۰ برابر رسانایی ظروف استیل و شیشه ای و ۲ برابر ظروف آلومینیومی است. بنابراین میزان حرارتی را که به ظروف حین پختن غذا می دهید رعایت کنید، ظروف مسی حرارت خیلی بالا نیاز ندارند. اما از طرفی تماس مستقیم مواد غذایی با مس چندان مطلوب نمی باشد زیرا ممکن است باعث تغییر انسجام مواد غذایی گردد از این رو ظروف مسی ای که لعاب داده می شوند ( معمولا این لعاب از جنس قلع می باشد.) ظروف مسی بسیار مناسبی برای پخت و پزمی باشند. هر زمان که بر اثر استفاده زیاد و یا شستشو این لعاب از بین برود میتوان مجددا آنرا روکش لعاب داد.

لعاب مسی، ظروف بسیار بادوامی هستند که می توان آن را از یک نسل به نسل بعدی به ارث گذاشت! هرگز ظروف مسی را خالی (قبل از اینکه مواد غذایی داخل آن بریزیم) بر روی حرارت قرار ندهیم زیرا باعث از بین رفتن پوشش قلع روی آن می گردد و به آن صدمه میزند. از آنجایی که این ظروف سریعا گرم می شوند و رسانای خوبی هستند لزومی ندارد که آنها را از قبل بر روی حرارت قرار دهیم. بهترین روش برای براق کردن ظروف مسی استفاده از محلول نمک و سرکه و یا نمک و آبلیمو می باشد که باعث تمیز شدن و براق کردن این ظروف می گردد.

ظروف سنگی: دیگ های سنگی سالم ترین ظروف ارگانیک از دیدگاه طب سنتی هستند. انسان از خاک است اگر ظرف از سنگ باشد سنخیت دارد و آرامش دهنده است لذا بهترین ظرف غذا ظروف سنگی است. اما زودپزها و ظروف تفلن همچنین ظروف آلومینیومی بیماری زا و گاها سرطان آور است .

 آزاد شدن املاح مفید موجود در این قابلمه‌های سنگی، به مرور زمان و بتدریج سبب تأمین مواد مورد نیاز بدن و خوش طعم شدن فوق‌العاده غذا می‌شود. ظرف‌های آلومینیومی سبب بروز آلزایمر و پوکی استخوان می‌شوند و عامل ایجاد زخم معده، کولیت، خشکی دهان، یبوست و تغییر رنگ زبان می‌شوند. در مقابل این ظرف‌های مضر، استفاده از ظرف‌های سنگی سبب آزاد شدن آهن و مواد معدنی در بدن می‌شود که برای خون سازی، شادی و نشاط در بدن مورد نیاز است.

ظروف سنگی به خاطر خاصیت مغناطیسی که دارند، سبب تأمین آهن مورد نیاز بدن می‌شوند. ظروف سنگی غنی از آهن و منیزیم هستند و برای بدن بسیار مفید اند. این سنگ قابلیت مطلوبی در انتقال و مقاومت در برابر حرارت داشته و ظرف‌های ساخته شده و سنگ هایی که با آن دیگ ساخته می شود، کاملاً طبیعی بوده و قابلیت تراش و چکش خوری فراوانی دارد. هیچ‌گونه پوشش شیمیایی و غیر طبیعی داخل آن وجود ندارد تا از بیمار شدن و سرطان و… بیمناک باشیم.

ظروف فلزی لعابی: روکش‌های لعابی معمولاً روی ظروفی از جنس سرامیک یا چدن کشیده می‌شوند؛ ظروف لعابی زردرنگ که در قدیم از آنها استفاده می‌شد از بهترین انواع این ظروف محسوب می‌شوند. لعاب‌ها، طیف وسیعی از ترکیبات آلی و معدنی را در بر می‌گیرند؛ در لعاب‌های رنگی برای رنگ آبی از اکسید مس، برای رنگ زرد از اکسید آهن و در برخی موارد از کرومات سرب، برای رنگ سبز از اکسید کروم، برای رنگ ارغوانی از ارغوانی کاسیوس و برای لعاب‌های کدر از ترکیبات سرب استفاده می‌شود.

ظروف لعابدار کاملاً سالم تا زمانی که لعاب سطح آن آسیب ندیده باشد، خصوصیاتی مشابه ظروف استیل دارند امادر صورت آسیب‌دیدگی سطح ظرف و به‌ویژه اگر ظروف لعابی در شرایط استاندارد تهیه نشوند، می‌توانند ترکیباتی سمی مانند سرب، کادمیوم، آرسنیک و پیگمنت‌های رنگی شیمیایی را به داخل ظرف آزاد کنند بنابراین، استفاده از ظروف لعابی غیراستاندارد برای سلامت مضر است و باعث کندذهنی، افسردگی و بعضی مسمومیت‌های درازمدت دیگر می‌شود.

توجه داشته باشید که هنگام شست‌وشوی ظروف لعابی نباید از سیم استفاده کرد و در صورتی که این ظروف ترک بردارند باید از استفاده از آنها خودداری کرد و حتی برای نگهداری غذا هم از آنها استفاده نکرد. با توجه به مصرف برخی از فلزات سمی نظیر کادمیوم و سرب در ساختمان لعاب مخصوص ظروف فلزی، در صورت وجود خراش و ریختگی، نگهداری مواد غذایی مرطوب به‌ویژه اسیدی در این گونه ظروف به‌ویژه برای مدت طولانی، می‌تواند خطر‌آفرین باشد.

این نوع ظروف را نباید زیاد گرم یا سرد و یا پرتاب کرد یا اینکه تحت ضربه قرار داد زیرا لعاب سطح آنها ترک برداشته و می‌ریزد.

ظروف روی: متاسفانه اغلب ظروف عرضه شده به نام روی، در بازار به‌ طور عمده از جنس آلومینیم بوده و برای سلامت انسان هم ضرر دارند. اگر جنس این ظروف به واقع از روی بود که جای خوشوقتی بود، چون در آن صورت کمی از آن وارد غذا می‌شد و جذب بدن می‌شد. این عنصر برای بدن بسیار مفید است. اما نگهداری مواد غذایی ترش اسیدی یا شور در ظروف آلومینیومی و یا طبخ غذا در این ظروف موجب خروج آلومینیم از ظرف و ورود آن به غذا می‌شود. یبوست، اختلالات گوارشی، پوکی استخوان و آلزایمر از مهم‌ترین عوارض ناشی از مصرف آلومینیوم است.

 

ظروف چدنی: ظروف چدنی رسانای بسیار خوبی بوده و حرارت و گرما را برای مدت طولانی در خود نگه میدارند و از طرفی به علت ماده تشکیل دهنده این ظروف حرارت و گرما در تمام نقاط این ظروف یکسان است و از داغ شدن نقطه ای جلوگیری می کند (اگر فقط یک نقطه از ظرف حرارت دیده داغ شود باعث سوختن مواد غذایی داخل آن می شود). ظروف چدنی هم درون فر و هم بر روی اجاق گاز قابل استفاده اند. ظروف چدنی منبع خوبی برای تأمین آهن مورد نیاز بدن می باشند زیرا استفاده از این ظروف باعث زیاد شدن آهن در مواد غذایی که در حال پختن می باشد، می گردد. ظروف چدنی برای مواردی از پخت و پز مانند سرخ کردن و یا تفت دادن مناسبترند. از آنجایی که ظروف چدنی شکننده و دارای خلل و فرج می باشد و اگر خوب نگهداری نشود احتمال زنگ زدن آن وجود دارد.

بسیاری از تولید کنندگان این ظروف، آنها را با یک پوشش لعاب می پوشانند. برای اینکه مواد به ظروف چدنی نچسبد، باید ابتدا این ظروف چدنی را با روغنهای خنثی مانند روغن سبزیجات (کانولا، تخم آفتابگردان) و یا روغن نارگیل چرب کرده و سپس ظرف را به مدت کمی حرارت داده و سپس از روی حرارت برداشته و اگر روغن اضافی در ظرف بود آنرا با دستمال پاک کنید. بدین ترتیب این ظروف سطح نچسب پیدا می کنند و مواد غذایی به آنها نمی چسبد.

ظروف استیل: ظروف استیل نیز دارای کیفیتهای مختلفی می باشند و این بستگی به نوع فلزی دارد که با همدیگر ترکیب می شوند تا آلیاژ استیل را بوجود آورنده ماده اولیه ظروف استیل فلز آهن است که میتواند با ۸ آلیاژ مختلف ترکیب شود، فلزات اصلی تشکیل دهنده ظروف استیل، نیکل و کروم می باشند که براق و نقره ای بودن ظروف استیل به خاطر وجود نیکل می باشد. و از آنجایی که ظروف استیل رسانای خوبی برای حرارت نیستند لذا بعضی از تولید کنندگان برای رفع این اشکال، قمست بیرونی انتهای این ظروف راکه بر روی حرارت قرار می گیرد، از سایر فلزات که رسانای خوبی هستند مانند مس و آلومینیوم می سازند. بدین ترتیب این ظروف می توانند برای پخت و پز بسیار مناسب شوند. قابلمه استیل برای پختن سبزیجات بسیار مناسبد چون به علت نازک و سبک بودن این ظروف، آب داخل آن سریع بجوش آمده و می توانیم سبزیجات را در آب جوش بریزیم تا بپزد.

یکی از مزایای این ظروف این است که نفوذ فلز سازنده این ظروف به داخل مواد غذایی که در آن در حال پختن است بسیار کم می باشد. بنابراین از امتیازات این ظروف براحتی تمیز شدن آن و کمتر واکنش نشان دادن نسبت به غذاها می باشد (طعم و مزه غذا را به میزان بسیار کمی تغییر می دهد). از دیگر مزایای این ظروف این است که حرارت بالا برای این ظروف خطرناک نمی باشد چون ماده سازنده این ظروف بسیار قوی و محکم است؛ این ظروف مورد خوبی برای سرخ کردن و تفت دادن می باشند. از آنجایی که این ظروف بر خلاف سایر ظروف ضد زنگ می باشند ظروف بسیار بادوامی هستند. البته پختن غذاهایی که حاوی مواد اسیدی هستند در داخل این ظروف سبب می شود که مقدار بسار کمی از کروم تشکیل دهنده این ظروف به داخل غذا نفوذ کند ولی ظروف استیل به علت خالص بودن فلز تشکیل دهنده آن ظروف مطمئن تری هستند.

نکته: توصیه می شود که غذاهای بسیار ترش و اسیددار مانند ریواس پخته شده، گوجه فرنگی را در این ظروف نگهداری نکنیم.

ظروف تفلون: تمامی ظروف نچسب، از یک ماده شیمیایی بنام(polytetrafluoroethylen یا –PTFE- ساخته میشوند. این ظروف برای پختن و یا سرخ کردن غذاهایی مانند ماهی و درست کردن نیمرو، مخصوصا اگر با درجه حرارت متوسطی پخت شوند بسیار مناسبند. تمیز کردن این ظروف بسیار راحت می باشد. در ضمن باید مراقب باشیم که هنگام شست و شوی این ظروف سطح نچسب آنها را خراش نیندازیم. هرگز ظروف نچسب (قابلمه و یا تابه) را در حالیکه خالی است بر روی حرارت بیش از  ۳۵۰ سانتیگراد قرار ندهید و هرگز ظروف تفلون را در حالیکه داغ هستند آب سرد بر روی آن نریزید. بطور کلی، ظروف تفلون را برای مواردی که می خواهید از درجه حرارت خیلی بالا استفاده کنید، بکار نبرید. موقع استفاده ازاین ظروف حرارت باید ملایم تا متوسط باشد. هنگام استفاده ازاین ظروف مخصوصا هنگام سرخ کردن از روغن کمتری استفاده می کنیم که این از مزایای این ظروف می باشد. ماده شیمیایی بکار رفته در ظروف نچسب –PTFE- مشکوک به سرطان زایی می باشد. زیرا در مراحل تولید این ظروف موادی آزاد میشوند که سرطان زا هستند؛ محققان اگرچه هنوز به نتیجه قطعی و محکم نرسیده اند، اما هشدار می دهند که در استفاده از این ظروف احتیاطات لازمه را رعایت نماییم.

ظروف چینی: به طور کلی ظروف چینی فراورده ای از صنعت سرامیک است که به منظور سرو غذا تهیه می شود. این ظروف بر اساس نوع فرایند تولیدشان به گروه بندی های مختلف تقسیم می شوند. ظروف چینی در صورت اصابت ضربه ای نرم و آرام به قطعه چینی صدایی مانند صدای زنگ به صورت مداوم از آن شنیده می شود

ظروف چینی غیر قابل نفوذ آب هستند و با رنگ های مصنوعی تزیین شده اند (در برخی چینی ها جذب آب بسیار اندک است و مابین ۰٫۲ درصد تا ۱ درصد متغیر است . بررسی های به عمل آمده روشنگر این مسئله است که به علت بالا بودن دمای پخت ظروف چینی (حدود ۱۴۰۰ درجه) و سطوح صاف و صیقلی که شتشوی آن را راحت می کند ، این ظروف از لحاظ بهداشت ، با کیفیت ترین ظروف جهت مصرف غذا هستند . لازم به ذکر است پوشش لعاب ظروف چینی تاثیری بر ترکیبات غذا ندارد و می توان این ظروف را هم برای سرو غذاهای سرد و هم غذاهای گرم به کار برد.

چینی استخوانی ، چینی زجاجی ، پرسلان نرم و پرسلان سخت انواع مختلفی از ظروف چینی لعاب‌دار می باشند که با توجه به خواص فیزیکی ، نحوه پخت و ویژگی ها با هم تفاوت هایی دارند. در این بین بهترین نوع ظروف چینی پرسلان سخت میباشد.دمای پخت پرسلان سخت در مرحله اول بین ۹۸۰ تا ۱۰۰۰ و در مرحله دوم که دمای کوره لعاب است بین ۱۳۶۰ تا ۱۴۲۰ است.جذب آب در پرسلان سخت بسیار کم میباشد (چیزی در حدود کمتر از ۲ دهم درصد) و سفیدی این نوع چینی حدود ۷۵ درصد می باشد.

ظروف پیرکس: این ظروف برای استفاده داخل فر و یا مایکرویو ظروف مناسبی هستند و نباید آنها را بر روی اجاق گاز و حرارت مستقیم گذاشت. میزان نفوذ مولکولهای مواد سازنده این ظروف به درون غذا بسیار ناچیز می باشد. در نتیجه بر روی طعم و مزه غذا تاثیر گذار نیستند.

آلومینوم، مس، تفلون، استیل و چدن همه اینها می توانند از ظروف پخت و پز در آشپزخانه ما باشند. بسیاری از آشپزهای حرفه ای معتقدند که خریدن یک سری کامل از قابلمه ها و تابه ها فکر چندان خوبی نیست زیرا یک تولید کننده بندرت ظرفی تولید می کند که برای تمامی موارد پخت وپز در آشپزخانه مناسب باشد، بنابراین باید دید که خود شما به چه ظرفی نیاز دارید و برای چه نوع پخت و پزی می خواهید از آن استفاده کنید به قول «کرسنین کیوشین» که نویسنده چندین کتاب آشپزی می باشد اولین و مهمترین چیز در یک آشپزخانه وجود یک چاقوی تیز و دومین چیز ظروف پخت و پز با کیفیت می باشد. بنابراین ظروفی را خریداری کنید که پس از چند سال استفاده، شکل ظاهری خود را از دست ندهند و یا باصطلاح کج و معوج نشوند و همچنین نسوزند و از طرفی رسانای خوبی باشند. خریدن ظروف با کیفیت یعنی استفاده کردن ازاین ظروف برای سالیان سال.

این مطلب را با دوستان خود به اشتراک بگذارید
ایمیل
واتساپ
آپارات
اینستاگرام
فیسبوک
SOCIALICON

درباره ی مدیر سایت

همچنین ببینید

همه آن چیزهایی که باید در مورد تخم مرغ بدانیم

چکیده: هزاران سال است که مردم تخم مرغ می خورند. انواع مختلفی از تخم پرندگان …

یک دیدگاه

  1. بازتاب ها: بهرام

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Share This