دوا درمون معرفی گیاهان داروئی
| چکیده: |
|
آش ترخینه از آشهای سنتی ایران است که خواستگاه آن بیشتر استان لرستان و کرمانشاه بوده و در اغلب مناطق ایران با مقداری تفاوت در مواد اولیه تهیه میشود. ترخنیه، از بلغور گندم ، کشک ، ماست یا دوغ چرب و ترش ، حبوبات و سبزیجات تهیه میشود و به دلیل خواص آنتی بیوتیکی که دارد برای فصول سرد سال بسیار مفید است. |
معرفی آش ترخینه
آش ترخینه یک آش سنتی و محبوب ایرانی است که با ترخینه، حبوبات، سبزی آش و کشک تهیه میشود. ترخینه نوعی خمیر خشک شده از بلغور گندم، دوغ و سبزیجات است که به عنوان ماده اصلی این آش به کار میرود. آش ترخینه به دلیل طعم ترش و ملس و همچنین خاصیت سیرکنندگی، طرفداران زیادی دارد و در بسیاری از استانهای ایران، به خصوص در غرب کشور پخته میشود. استفاده از دوغ ترش در ترخینه باعث میشود تا اکثر آشهای پخته شده مزهای ترش و فوقالعاده داشته باشند.
ترخینه در میان کُردهای عراق، ترکیه و سوریه و در ارمنستان، یونان، قبرس، آلبانی، بلغارستان و مصر نیز رواج دارد. ترخینه به شکل آش یا سوپ بیشتر در فصول سرد سال پخته میشود.
خواص آش ترخینه برای سلامتی
قبل ارائه دستور پخت آش ترخینه بهتر است ابتدا در خصوص خواص آن توضیحاتی را بیان کنیم. با مطالعه خواص این آش قطعا آن را در برنامه غذایی خود و خانواده قرار خواهید داد.
ترخینه به دلیل استفاده از مواد اولیه سرشار از انواع ویتامین و مواد معدنی ، میتواند برای درمان سرماخوردگی و انواع آنفولانزا مفید باشد. این آش سرشار از ویتامین دی، کلسیم، منیزیم و انواع دیگری از مواد مغذی است و به همین دلیل وعده غذایی کامل و مقوی به حساب میآید.
اگر فرزندان کم سنی در خانه دارید که در سن رشد هستند ، آش ترخینه را حتما در رژیم غذایی خود قرار دهید؛ زیرا این آش در تقویت سیستم ایمنی بدن تاثیر زیادی دارد. علاوه بر این، خونساز بوده و برای زنان باردار و شیرده هم بسیار مفید است.
حتما بخوانید:
خواص، شیوه آماده کردن و پخت کباب کوبیده اصیل ایرانی
طرز تهیه آش ترخینه
برای طبخ آش ترخینه، چند تکه ترخینۀ خشک را در آب ریخته شده و میپزند. افزودن انواع حبوبات، سبزیجات خشک، زردچوبه و پیاز داغ به آن اختیاری است. ترخینه باید به خوبی بپزد، بهگونهای که قطعات خشک بهخوبی از هم باز شده و دوغ آن بهتر در غذا پخش میشود. در برخی مناطق سبزی و حبوبات را در همان ابتدای پخت با دوغ به ترکیبات ترخینه خشک اضافه میکنند.
مواد لازم برای تهیه آش ترخینه
| مواد لازم | مقدار لازم |
| ترخینه | ۳۰۰ گرم |
| نخود | ۵۰ گرم |
| لوبیا چیتی | ۵۰ گرم |
| عدس | ۵۰ گرم |
| سبزی آش | ۳۰۰ گرم |
| پیاز | ۲ عدد متوسط |
| نعناع، نمک و فلفل | به مقدار لازم |
| کشک | به مقدار لازم |
طرز تهیه قرص ترخینه یا ترخینه خشک
برای پخت آش ترخینه در ابتدا ضروری است که ترخینه خشک آماده کنیم. آماده کردن سازی ترخینه خشک به مدت ۵ روز طول خواهد کشید. ما فرض را بر این میگیریم که قصد دارید برای ۴ نفر آش ترخینه آماده کنید:
مواد لازم:
- بلغور گندم: ۲ پیمانه
- بلغور جو: ۱ پیمانه (اختیاری)
- دوغ ترش: ۴ پیمانه
- سبزی آش (جعفری، تره، گشنیز): ۲۰۰ گرم
- نمک: به مقدار لازم
- فلفل سیاه: به مقدار لازم
- زردچوبه: به مقدار لازم
- پودر سیر: به مقدار لازم
- گلرنگ (اختیاری): به مقدار دلخواه
روش تهیه:
بلغور گندم و جو را به مدت ۶ تا ۸ ساعت در آب خیس کنید تا نرم شوند. سپس سبزی آش را پاک کنید، بشویید و ریز خرد کنید. در این مرحله بلغورهای خیس شده را آبکش کرده و با دوغ ترش، سبزی آش، نمک، فلفل سیاه، زردچوبه، پودر سیر و گلرنگ (در صورت تمایل) در یک کاسه بزرگ بریزید و مخلوط کنید. از مخلوط ترخینه به مقدار دلخواه بردارید و در دستتان به شکل توپهای کوچک دایره کنید.
دایرههای ترخینه را روی یک سینی که با پارچه نخی پوشیده شده است، قرار دهید و به مدت ۲ تا ۳ روز در زیر نور مستقیم آفتاب بگذارید تا کاملا خشک شوند. در آخرین مرحله نیز ضروری است ترخینه خشک شده را در یک ظرف درب دار در جای خشک و خنک نگهداری کنید.
مراحل پخت آش ترخینه
- ابتدا یک شب قبل از پختن آش، حبوبات را در آب بخیسانید و چند بار هم آب حبوبات را عوض کنید تا نفخ ناشی از مصرف حبوبات از بین برود.
- ترخینه هایی را که به صورت طبیعی خشک هستند را در مقداری آب بخیسانید.
- قابلمهای و روی حرارت قرار دهید، روغن درون آن بریزید و پیازهایی را که از قبل خرد کردهاید را درون آن سرخ کنید.
- برای کسانی که نخود و لوبیا در ترخینه استفاده میکنند، ابتدا نخود و لوبیا را در قابلمه پیاز داغ بریزید و کمی تفت دهید و پنج پیمانه آب به آن اضافه و حرارت را زیاد کنید. زمانی که به جوش آمد حرارت را کم کنید.
- بعد از اینکه آش شما یک ساعت روی حرارت ملایم جوش خورد، حالا عدس و ترخینه را به مواد دیگر آش ترخینه خود اضافه کنید چرا که اگر عدس با لوبیا همزمان پخته شود له میشود.
- در این مرحله باید نمک و فلفل و زردچوبه را به آش ترخینه خود اضافه کنید و آنها را با چشیدن تنظیم کنید.(اگر بخواهید از کشک استفاده کنید به دلیل شور بودن کشک باید نمک کمتری به آش خود بزنید.)
- بعد از گذشت نیم ساعت از ریختن ترخینه در آش باید سبزی آشی را نیز به آش خود اضافه کنید تا کم کم نرم و پخته شود.
زمانی که آش اماده شد در ظرف مناسب بریزید و برای تزیین آش از پیاز داغ، نعناع داغ و سیر داغ استفاده کنید.
