تفاوت انواع بلوط و خواص دارویی بسیار آنها

چکیده:

بلوط در بیشتر فرهنگها درختی مقدس محسوب می شود. علاوه بر استفاده دارویی از میوه ، از پوست آن برای برنزه کردن چرم استفاده می شود . همچنین پودر مغز بلوط به ماهی دودی طعم می بخشد. از زمانهای گذشته از لایه دوم پوست میوه به عنوان کمکی برای درمان اسهال استفاده می شد. بلوط به عنوان غذای اصلی برای بومیان کشورهای مختلف و همچنین به عنوان غذای دام و حیوانات وحشی در زمستان استفاده می شود.

انواع بلوط

بلوط به انگلیسی Oak. گفته میشود  در دنیا بیش از ۶۰۰ گونه درخت بلوط وجود دارد. بیشتر درختان بلوطی که در دنیا وجود دارد، جزو درختان برگ ریز هستند و تنها چند زیرگونه از این درخت در دنیا یافت می شود که جزو درختان همیشه سبز است.

بلوط از نظر گیاه‌شناسی مربوط به خانواده Fagaceae است. شاه بلوط با نام جنس Castanea دارای پنج گونه مهم اقتصادی است.

بلوط ایران

درختان بلوطی که در ایران یافت می شود، جزو هشت گونه درخت بلوط است که به صورت پراکنده در نواحی مختلف ایران یافت می شود. نام گونه های درخت بلوط درون ایران شامل برودار یا بلوط ایرانی، بلند مازو، یوول یا بلوط لبنانی، اوری، سفید مازو، مازوج، دارمازو و بلوط حلبی. بلوط کوهی با نام علمی Quercus sessilifolia مخصوص نواحی مرتفع جنگل، بلوط آذری (Quercus macranthera) مخصوص نقاط بسیار بلند، گز و مازو (Quercus atropatana)، بلوط جنگلی در نقاط نیمه مرطوب و مازوی گزانگبین با نام علمی Quercus persica در نقاط خشک ایران می رویند.

بلوط ژاپنی

شاه بلوط ژاپنی بومی چین و ژاپن است و به صورت انبوه و بلند رشد می‌کند. این نوع دارای ۱۵ متر ارتفاع بوده و نسبت به اکثر بیماری‌ها مقاومت دارد ولی کیفیت مغز آن نسبت به دیگر انواع شاه بلوط کمتر است. این درخت قادر به رشد در زمین‌های ضعیف از نظر مواد غذایی است.

بلوط آمریکایی

شاه بلوط آمریکایی بومی جنگل‌های Appalachian آمریکا است. این نوع شاه‌بلوط دارای رشد مستقیم و بلند است و تا ارتفاع ۳۰ متری نیز رشد می‌کند. عرض تنه این گونه شاه‌بلوط به ۹۰ تا ۱۵۰ سانتیمتر می‌رسد. میوه این نوع دارای مغز کوچکی است و با کرک‌های کم‌رنگ و ضخیم پوشیده شده است. ۲ تا ۳ میوه در یک پوسته خاردار تولید می‌شوند. مغز این نوع شاه‌بلوط نسبت به دیگر گونه‌ها شیرین‌تر و دارای طعم مطبوع‌تر می‌باشد. این گونه در دهه ۱۹۹۰ به وسیله آفت زنگ شاه‌بلوط از بین رفت. گفته می‌شد شاه‌بلوط آمریکایی نسبت به قارچ ریشه بلوط مقاوم بود.

بلوط چینی

شاه‌بلوط چینی نسبت به دیگر انواع شاه بلوط دارای ارتفاع کمتری است و تا ارتفاع ۱۲ متری رشد می‌کند. این گونه بومی شمال و غرب چین است. میوه شاه‌بلوط چینی دارای اندازه متوسط و کیفیت خوراکی خوبی است. این نوع درختان در سن ۳ سالگی محصول می‌دهند و بیشترین مقاومت به آفت زنگ شاه‌بلوط را دارد. از نظر باردهی به طور معمول ۷/۶ تن در هکتار میوه می‌دهد ولی در کشت متراکم (۸/۱× ۳ متر) و استفاده از ارقام پرمحصول، عملکرد تا ۳/۱۲ تن در هکتار افزایش می‌یابد. شاه بلوط چینی مناسب کشت در آمریکا است و معمولا در جاهایی که هلو کشت می‌شود شاه بلوط نیز کشت می‌گردد.

شاه بلوط اروپایی

شاه بلوط اروپایی بومی کوه‌های با آب و هوای معتدل غرب آسیا، اروپا، و شمال آفریقا است. درختان این گونه بزرگ هستند و به صورت متراکم پراکنده شده‌اند. میوه این نوع از شاه‌بلوط آمریکایی بزرگتر است. کیفیت میوه کاملا متغیر بوده و بستگی به رقم دارد. بیشترین شاه‌بلوط‌هایی که در سوپرمارکت‌های آمریکا دیده می‌شود مربوط به این نوع شاه‌بلوط است. شاه‌بلوط‌هایی که در جنگل‌های شمال ایران رشد می‌کنند نیز از این نوع می‌باشند.

دانه یا میوه بلوط:

درخت بلوط که با نام‌های شاه بلوط، بلوط چین‌کواپین،نیز شناخته میشود ، درخت مقاومی است که تقریبا در تمام نقاط نیم کره شمالی جهان میروید. این درخت از خانواده راش Fagaceae بوده و در نقاطی از جهان مانند چین برای استفاده از میوه آن کشت میشود. بلوط گیاه ملی ایالات متحده آمریکا، فرانسه، انگلستان، لهستان، آلمان، ایران ، لتونی و صربستان است که نشان دهنده استقامت و قدرت است.

  حقایقی در مورد دانه بلوط:

نام:	میوه بلوط
نام علمی:	کوئرکوس
اصالت:	نیمکره شمالی
رنگها:	سبز، قهوه ای، زرد (میوه)
اشکال:	طول: ۱/۲-۱ ۱/۲ اینچ؛ نواری گرد (میوه ای)
مزه ها:	ملایم یا تلخ
کالری:	۱۱۰ کیلو کالری در هر فنجان
مواد مغذی	مس (۱۹.۵۶%) چربی کل (۱۹.۳۱%) منگنز (۱۶.۴۸%) ویتامین B6 (11.54%) کربوهیدرات (۸.۸۸%)
فواید برای سلامتی	پوست سالم، کمک به هضم، جلوگیری از دیابت، قلب سالم،سطح انرژی

درخت بلوط

بلوط در هر دو شکل درخت یا درختچه ای همیشه سبز یا برگریز وجود دارد. درختهای بزرگ بلوط حدود ۲۵ متر ارتفاع و ۳ متر عرض دارند. برگها ساده، متناوب و به صورت مارپیچی چیده شده اند. گلها تک پایه، زرد تا سبز و حدود ۱-۳ اینچ طول دارند که در اواسط بهار یافت می شوند. این درخت آجیل تولید می کند که رنگ آنها از سبز، قهوه ای تا زرد متغیر است. مهره ها گرد تا مخروطی و ۱/۲-۱ ۱/۲ اینچ طول دارند. دانه ها معمولاً یکی هستند اما به ندرت می توانند دو یا سه باشند با پوسته سخت و چرمی که به شکل فنجان هستند.

خواص درمانی دانه بلوط

بلوط تازه سرشارز از تانن است و برای خاصیت کشسانی پوست بسیار مفید است و چین و چروک پوست را از بین می برد  و باعث جوانسازی پوست می شود. زخم های پوستی را سریع درمان می کند و درمان بیماری اگزما است. برای تقویت رشد مو مفید است و یکی از درمان های طبیعی ریزش مو است.

حتما بخوانید:
فندق چه فوایدی برای سلامتی دارد؟

ارزش غذایی بلوط

بلوط دارای مقدار زیادی تانن است که به همین دلیل طعم تلخ و ناخوشایندی دارد. به عنوان یک جایگزین عالی برای قهوه استفاده می شود. بلوط ها را می توان آرد کرد و به عنوان کلوچه و نان پخت. سرشار از کربوهیدرات، چربی، ویتامین ها و مواد معدنی است.

۳- بلوط از دیابت جلوگیری می کند

بلوط به تنظیم سطح قند، جلوگیری از افزایش ناگهانی مضر و همچنین کاهش گلوکز که منجر به دیابت می شود و همچنین آن را درمان می کند، کمک می کند. به دلیل وجود کربوهیدرات های پیچیده و محتوای فیبر امکان پذیر است.

۴-  بلوط برای سلامت قلب

بلوط بهترین انتخاب برای کسانی است که می خواهند میزان چربی بدن را کاهش دهند. در مقایسه با چربی های اشباع شده حاوی پنج برابر چربی غیراشباع است که به افزایش تعادل کل کلسترول کمک می کند و همچنین از تصلب شرایین، چاقی و شرایط مضر جلوگیری می کند.

۵- سطح انرژی بلوط

بلوط دارای مقدار زیادی کربوهیدرات پیچیده است که انرژی طولانی مدت را فراهم می کند. آجیل و آرد بهتر از قندهای ساده کربوهیدرات‌های خالی هستند که انرژی انفجارهای کوتاه را فراهم می‌کنند.

۶- فعالیت های متابولیک بلوط

دانه های بلوط اندازه کوچکی دارند اما سرشار از ویتامین B مانند تیامین، نیاسین، ویتامین B12 و ریبوفلاوین است. مصرف بلوط به تنظیم فرآیند آنزیم ها کمک می کند که برای سلامتی ضروری است.

۷- بلوط به بهبودی زخم کمک میکند

بلوط سرشار از پروتئین است که برای تولید سلول ها و بافت های جدید حیاتی است و همچنین با تسریع روند بهبودی ناشی از بیماری یا جراحات، نواحی آسیب دیده را ترمیم می کند.

۸- کمک به سلامت استخوانها

بلوط دارای مواد معدنی مانند پتاسیم، کلسیم، فسفر است که به تقویت سلامت استخوان ها کمک می کند و همچنین از احتمال پوکی استخوان جلوگیری می کند. کلسیم ماده معدنی حیاتی است که برای تراکم مواد معدنی استخوان ضروری است و به مقدار کافی یافت می شود.

حتما بخوانید:
بادام زمینی سرشار از خواص درمانی برای حفظ سلامتی

استفاده در طب سنتی

• دارای خواص ضد التهابی، قابض، ضد احتقان، ضد عفونی کننده، مقوی و هموستاتیک است.
• جوشانده تهیه شده از پوست به درمان اسهال مزمن، اسهال خونی، خونریزی، تب های متناوب و غیره کمک می کند.
• برای حمام کردن زخم ها، عرق پاها، جوش های پوستی، توده ها و غیره به صورت خارجی استفاده می شود.
• به عنوان دوش واژینال برای التهابات تناسلی و شستشوی عفونت های دهان و گلو استفاده می شود.
• از گال ها برای درمان خونریزی، اسهال خونی، اسهال مزمن و غیره استفاده می شود.
• برای درمان اختلالات طحال و کیسه صفرا استفاده می شود. همچنین برای درمان اسهال، خونریزی مقعدی و اسهال خونی استفاده می شود.
• این به درمان مشکلات التهابی پوست مانند سرماخوردگی و سرمازدگی کمک می کند.
• بلوط در طب آیورودا برای درمان برونشیت تا خونریزی، تب، سوزاک، دیابت و التهاب لوزه استفاده می شود.
• از پوست برای درمان اسهال مزمن، ترشحات مخاطی و اسهال خونی و همچنین آب مروارید ریه استفاده می شود.
• دم کرده به درمان خونریزی های خارجی و داخلی، معده، التهاب کبد و سل کمک می کند.
• همچنین برای بثورات پوشک، سوختگی، تحریکات پوستی، چلبلین، اگزمای گریان، نیش حشرات، درماتیت تماسی و عرق پا استفاده می شود.
• برگ های آن ادرار آور بوده و به تقویت معده کمک می کند.

• بلوط ها و برگ های درخت بلوط به دلیل داشتن مقدار زیادی سم تانیک اسید مضر هستند که می تواند به کلیه ها و التهاب معده آسیب برساند.
• علائم مسمومیت عبارتند از افسردگی، بی اشتهایی، اسهال، یبوست، قولنج و وجود خون در ادرار.
• پس از استخراج تانن، می توان بلوط را مصرف کرد.

نحوه مصرف بلوط

حقایقی در مورد بلوط