| چکیده: |
|
باید بدانیم که کلسترول در مقایسه با تری گلیسرید خطرات بیشتری برای قلب و مغز دارد، اما چه چیزی باعث افزایش کلسترول خون و تری گلیسرید می شود و چگونه می توان از کلسترول و تری گلیسرید بالا جلوگیری کرد؟ |
درباره تری گلیسیرید چه میدانیم
حتما شنیدهاید که برای پیشگیری از بیماری قلبی و درمان آن باید سطح کلسترول و فشار خون خود را کنترل کنید. اما علاوه بر این ۲ فاکتور، توصیه میشود به سطح تری گلیسیرید خون (triglycerides) یا tg هم توجه داشته باشید. چرا که تحقیقات مختلف افزایش tg را با بیماری قلبی، حمله قلبی و سکته مغزی مرتبط میدانند، به خصوص در افرادی که به دیابت مبتلا هستند. برای اینکه بدانید Triglycerides چیست و چرا سطح آن کاهش یا افزایش مییابد، در ادامه این مطلب با ما باشید.
در باره کلسترول چه میدانیم
تفاوت تریگلیسیرید با کلسترول چیست؟
تری گلیسیرید و کلسترول هر دو لیپید (چربی) هستند که در جریان خون یافت میشوند اما نقشها و ویژگیهای متفاوتی دارند. به طور خلاصه، تری گلیسیریدها انرژی را ذخیره میکنند، در حالی که کلسترول برای تولید هورمون و عملکرد سلول لازم است. سطوح بالای تری گلیسیرید خطر ابتلا به بیماری قلبی را افزایش داده، در حالی که عدم تعادل بین کلسترول بد (LDL) و خوب (HDL) و کلسترول بالا در آزمایش خون به ایجاد مشکلات قلبی عروقی کمک میکند.
تری گلیسیرید و کلسترول هر ۲ چربی خون هستند اما عملکرد متفاوتی در بدن دارند. تری گلیسیرید منبع ذخیره انرژی بدن است؛ یعنی زمانی که کالری اضافه دریافت شود، بدن آن را به تری گلیسیرید تبدیل میکند.
اما کلسترول در ساخت سلولها، هورمونها و ویتامین D نقش دارد. تری گلیسیرید بهنوعی سوخت اضافی بدن به حساب میآید، در حالیکه کلسترول برای عملکرد حیاتی بدن لازم است. هر دوی این چربیها از راه رژیم غذایی، کبد و جریان خون کنترل میشوند و اگر میزان آنها از حد نرمال بیشتر شود، احتمال بروز مشکلات قلبی و عروقی افزایش مییابد.
| ویژگی | تری گلیسیرید (TG) | کلسترول |
|---|---|---|
| نقش اصلی | ذخیره و انتقال انرژی | ساختار سلولی و تولید هورمون |
| منبع | کالریهای اضافی و چربیهای غذایی | کبد، غذاهای حیوانی |
| نوع | نوعی چربی (لیپید) | نوعی لیپید با ساختار متفاوت |
| ارتباط با بیماری | خطر بالای بیماری قلبی، کبد چرب، پانکراتیت | خطر سکته، آترواسکلروز، بیماری قلبی |
| قابل اندازهگیری در | آزمایش چربی خون (پروفایل لیپیدی) | آزمایش چربی خون (LDL، HDL، Total) |
علت بالا بودن تری گلیسیرید
تری گلیسیرید بالا معمولاً ناشی از اختلالاتی مانند این موارد است:
| علت بالا بودن تری گلیسیرید در آزمایش خون | |
| دیابت نوع ۲ | در افرادی که به دیابت نوع دو مبتلا هستند، بافتهای بدن به انسولین پاسخ نمیدهند و این بدان معناست که گلوکز نمیتواند به داخل سلولها نفوذ کرده و سلولها به منبع انرژی دیگری نیاز دارند. در نتیجه کبد، مقادیر زیادی VLDL تولید میکند. |
| بیماری کبد | بیماریهای کبدی مانند بیماری کبد چرب غیر الکلی و سیروز ناشی از الکل باعث افزایش سطح تری گلیسیرید میشوند. |
| التهاب، عفونت و خودایمنی | افراد مبتلا به عفونتها و بیماریهای التهابی مزمن و اختلالات خود ایمنی اغلب سطح تریگلیسیرید بالا و HDLپایینی دارند. |
| کمبود ویتامین دی | بر اساس مطالعهای که روی حدود ۳۸۰۰ نفر انجام شد، مشخص شد که کمبود ویتامین دی با سطح بالای تری گلیسیرید مرتبط است. |
| تیروئید کم کار | تیروئید کم کار با تداخل در تولید کلسترول در بدن، سطح تری گلیسیرید را افزایش میدهد. به محض آنکه هورمونهای تیروئید عادی میشوند، سطح تریگلیسیرید هم به حالت عادی خود برمیگردد. |
| بیماری کلیوی | تری گلیسیرید، در اوایل این بیماری شروع به افزایش میکند و در مراحل پایانی بیماری به بیشترین سطح خود میرسد. |
| مصرف بعضی داروها | مصرف بعضی داروها نظیر تاموکسیفن، استروئیدها و بتابلاکرها. در بعضی موارد تری گلیسیرید بالا ممکن است ارثی باشد. |
حتما بخوانید:
برگه های آزمایش خون و ادرار چه میگویند
رژیم غذایی تری گلیسیرید
غذاهای مضر برای تری گلیسیرید بالا
همانطور که میدانید مقدار تری گلیسیرید در حالت طبیعی باید کمتر از ۱۵۰ میلی گرم در دسی لیتر باشد و زمانی که مقدار آن در اثر خوردن غذاهای مضر مانند غذاهای شیرین و پرچرب افزایش یابد به اندامهای بدن آسیب رسانده و ریسک ابتلا به بیماریهای قلبی، حمله و سکته قلبی را افزایش میدهد.
لازم به ذکر است که بدانید برای مدیریت تری گلیسیرید خود باید از رژیم غذایی سالمی پیروی کنید و خوردن برخی از غذاهای مضر بپرهیزید تا تری گلیسیرید در محدوده طبیعی باقی بماند، به همین منظور در ادامه هر یک از غذاهای مضر برای تری گلیسیرید بالا را به شما معرفی میکنیم.
- پرهیز از مصرف کربوهیدراتهای ساده و تصفیه شده از جمله نان سفید، شیرینیجات، کیک، و غذاهای تهیه شده با آرد سفید
- محدود کردن مواد قندی و شیرین مانند نوشابههای شیرین، آبمیوههای صنعتی، بستنی، مربا و عسل
- نخوردن غذاهای پرچرب به ویژه چربیهای اشباع شده مثل گوشتهای چرب، کره، پنیر پرچرب و سایر محصولات لبنی پرچرب
- پرهیز از چربیهای ترانس موجود در غذاهای فرآوری شده، فست فود و غذاهای سرخ شده
تغذیه مناسب برای کاهش تری گلیسیرید
همانطور که دانستید، تری گلیسیرید میتواند بسیاری از اندامهای بدن مانند قلب، سیستم گوارشی، کلیهها و سایر اعضای بدن شما تحت تاثیر قرار دهد و یکی از سادهترین راهکارها برای کاهش تری گلیسیرید مصرف برخی از نوشیدنیهای مفید از جمله آبمیوههای طبیعی، انواع دمنوشهای گیاهی و نوشیدنیهای ترکیبی میباشد که در ادامه شما را با بهترین و رایجترین نوشیدنیها برای کاهش تری گلیسیرید آشنا میکنیم.
- آب: آب آشامیدنی یکی از نوشیدنیهای مفید میباشد که از خاصیت سم زدایی برخوردار بوده و به دفع مواد زائد بدن مانند چربی خون بالا کمک بخصوصی میکند.
- آب گوجه فرنگی: در گوجه فرنگی مادهای به نام لیکوپن وجود دارد که در بهبود سطح چربی و کاهش کلسترول بد خون (LDL) نقش موثری را ایفا میکند.
- نوشیدنیهای کاکائویی: این نوشیدنیها سرشار از اسیدهای چرب اشباع نشده و آنتی اکسیدانهای فلاونول میباشند که در روند بهبود سطح کلسترول تاثیر بسزایی دارد.
- نوشیدنیهای جو دو سر: ماده موجود در جو دو سر که بتاگلوکان نام دارد، با تشکیل ماده ژلهای در روده و تعامل با نمکهای صفراوی موجب کاهش میزان جذب کلسترول میشود.
- آب چغندر: این نوشیدنی منبعی غنی از نیترات میباشد که میتواند در کاهش تری گلیسیرید و کلسترول بد خون (LDL) و افزایش کلسترول خوب (HDL) نقش پر رنگی ایفا کند.
- آبغوره: یکی از بهترین نوشیدنیها برای تنظیم سطح گلیسیرید آبغوره میباشد، چرا که این نوشیدنی سرشار از ویتامین C است که نه تنها به پایین آوردن چربی خون کمک میکند بلکه مانع کاهش کلسترول خوب خون میشود.
حتما بخوانید:
درمان خانگی برای چربی خون و کلسترول بالا با تغذیه مناسب
بهترین دمنوشها برای کاهش گلیسیرید بالا
دمنوشهای گیاهی یکی از موثرترین روشها برای بهبود عملکرد بدن محسوب میشوند که مصرف برخی از آنها میتوانند در تنظیم چربی خون، کاهش کلسترول و تری گلیسیرید نقش بسزایی ایفا کنند و جایگزین مناسبی برای برخی از داروها باشند. در ادامه این مطلب قصد داریم انواع بهترین دمنوش ها برای تری گلیسیرید را به شما معرفی کنیم.
- چای سبز
- چای سیاه
- دمنوش خار مریم
- دمنوش سماق
- دمنوش مریم گلی
- دمنوش نعنا
- چای ترش
- دمنوش برگ کاسنی
- چای زنجبیل
بهترین آبمیوه برای کاهش تری گلیسیرید
در کنار سایر نوشیدنیها لیست متنوعی از آبمیوهها وجود دارد که در کنار لذیذ و لذت بخش خود برای چربی خون بالا نیز فواید متعددی دارند و شما میتوانید از هر یک از آنها به طور دلخواه در رژیم غذایی خود استفاده نمایید.
کاهش تری گلیسیرید با دارو
از جمله داروها یا مکملهایی که به کنترل میزان TG کمک میکنند میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- امگا -۳
- نیاسین
- فیبرات
- استاتین
لازم به ذکر است داروها و مکملهای مفید برای کاهش سطح تری گلیسیرید باید زیر نظر پزشک عمومی یا متخصص غدد مصرف گردند. گاهی اوقات میزان TG در آزمایش خون بسیار بالاست (بالاتر از ۵۰۰ mg/dl) و شخص نیاز به داروهای تخصصی دارد. در چنین مواردی باید سریعاً بیمار را به اورژانس بیمارستان برسانید.
سخن پایانی
سطح سالم چربی خون به حفظ سلامت قلب و کاهش خطر حمله قلبی کمک میکند. پزشک با بررسی سطح TG در آزمایش خون از میزان سطح چربی خون آگاه میشود و میتواند درباره اقدامات درمانی مناسب اطلاعات صحیحی به دست آورد. به همین دلیل، پزشکان پیشنهاد میکنند، آزمایش تری گلیسیرید باید حتماً در چکاپ سالانه افراد به خصوص زنان و مردان بالای ۶۰ سال قرار گیرد.
دوا درمون معرفی گیاهان داروئی




