| چکیده: |
| به گروهی از میوهها مانند خربزه، طالبی، هندوانه، گرمک و دستنبو در زبان انگلیسی ملون Meloen میگویند، در حقیقت ملون اسم یک میوه نیست بلکه گونه ای از میوهها به این اسم نامگذاری میشود. |
این گروه از میوه ها از گونه سیفی جات بوده و شکل ظاهری ملون، گرمک و طالبی خیلی به هم شباهت دارند و همین امر باعث شده که خیلیها این سه نوع میوه را نتوانند بهراحتی از هم تشخیص دهند، ولی نکته مهم این است که خواص هرکدام با دیگری متفاوت است.
استفاده از صیفیجاتی مثل خربزه، طالبی، گرمک و ملون در روزهای گرم تابستان لذتبخش است. طالبی دارای مجموعهای از ویتامینهای گروه B است که برای سوخت و ساز انرژی بخشیدن به بدن تبدیل میشود.به همین دلیل این میوه برای افزایش وزن کودکان و نوجوانان و افراد لاغر بسیار مفیداست.
تفاوتهای طالبی و گرمک
- رنگ گوشت طالبی کاملاً سبز و گرمک زرد است.
- طالبی دارای خط است و گرمک اصلاً خط ندارد.
- طالبی دارای طعمی شیرینتر از گرمک است.
- گوشت گرمک کمی نرمتر از طالبی است.
خواص طالبی
طالبی بومی کشور ایران، هند و آفریقا است و جزء صیفیجات محسوب میشود و پرطرفدارترین میوهی فصل تابستان به شمار میرود. طالبی ازنظر ارزش غذایی شباهت زیادی به خربزه دارد با این تفاوت از خربزه لطیفتر، معطرتر و پر آبتر است و همچنین هضم آسانتری دارد. برای تشخیص طالبی از ملون باید اول به پوست آنها نگاه کنید، پوست طالبی چندین خطوط شیاری به رنگ سبز یا قرمز کمرنگ تشکیلشده است.
حتما بخوانید:
بهترین منابع گیاهی تامین ویتامین «ث»
ظاهراً ملون، گرمک و طالبی خیلی به هم شباهت دارند و همین امر باعث شده که خیلیها این سه نوع میوه را نتوانند بهراحتی از هم تشخیص دهند، ولی نکته مهم این است که خواص هرکدام با دیگری متفاوت است. طالبی سرشار از ویتامینهای B و C، مواد معدنی مانند؛ پتاسیم، کلسیم، فسفر، اسیدفولیک، منیزیم، ید و پروتئین، قند و فیبر است.
این میوه بسیار اشتهاآور است، به خاطر وجود درصد بالای آب، فیبر و مواد معدنی، ادرارآور و ملین میباشد. مصرف طالبی برای بیماران مبتلابه یبوست ،کمخونی، بواسیر، سل ریوی، نقرس و روماتیسم و آنهایی که دارای مزاج صفرایی هستند بسیار مناسب است
خواص گرمک
گرمک سرشار از ویتامینهای A و C و سلولز ، بتاکاروتن ، پتاسیم، فولات، فیبر، منیزیم، ید و ویتامین هایB۶،B۳،B۵ وB۱و… است. این میوه در بخشهایی از ایران به زیر کشت میرود. این میوه بیشتر در مناطق جنوب شرق و مناطق مرکزی ایران مثلسیستان، کرمان و یزد مصرف میشود.
گرمک ملین است و برای افرادی که با مشکل یبوست مواجه هستند بسیار مفید است. گرمک همچنین برای رفع تشنگی و رفع کمبود آب در تابستان مفید و بهترین منبع ویتامین A و مملو از بتا کاروتن است؛ که در بهبود بینایی و پوست بدن مؤثر است.
گرمک سرشار از ویتامین C، آنتیاکسیدان است و مصرف این میوه به دلیل دارا بودن مقدار زیادی از این دو ویتامین، از بیماریهای مزمن مثل بیماریهای قلبی، سکته و سرطان جلوگیری میکند. همچنین گرمک دارای مجموعهای از ویتامینهای گروه B است که برای سوختوساز انرژی بخشیدن به بدن تبدیل میشود.به همین دلیل این میوه برای افزایش وزن کودکان و نوجوانان و افراد لاغر بسیار مفیداست.
خواص دستنبو یا شاماما
شاماما یا دستنبو میوه ای از خانواده کدوییان بوده و اندازه ای کوچکتر از خربزه داشته و اغلب به رنگ نارنجی مایل به قهوه ای یا زرد رنگ می باشد. این میوه خوراکی اغلب در غرب ایران و بخصوص در منطقه خراسان رضوی، آذربایجان، کرمانشاه و سیستان یافت می شود و به سیستانی به آن بنگارک گویند و تورک زبانان ایران نیز با نام شاماما این میوه را می شناسند.
طبع شاماما گرم بوده و با آغاز فصل تابستان این میوه در بازار به فراوانی یافت می شود و به خاطر داشتن پتاسیم و عطر مطبوع، برای تقویت قلب و کاهش فشار خون موثر بوده و عروق را باز می کند. این میوه به دلیل منیزیم زیادی که دارد، باعث آرامش بخشی می گردد. دستنبو دارای فیبر گیاهی بوده و برای دستگاه گوارش مفید همجنین شاماما باعث بهبود هضم غذا می شود. این میوه به میزان زیادی فیبر دارد و برای افرادی که به یبوست و بواسیر مبتلایند، مفید است.
خواص مشترک ملون و طالبی:
- سرشار از ویتامینهای B و C، مواد معدنی پتاسیم، کلسیم، فسفر، اسیدفولیک، منیزیم، ید و پروتئین، قند و فیبر است.
- باعث کاهش فشارخون میشوند.
- سبب کاهش کلسترول بد خون میشوند.
- اشتها را زیاد میکنند.
- به دلیل داشتن درصد بالای آب، فیبر و مواد معدنی، ملین و ادرارآور است.
- از انعقاد خون و لخته شدن خون در رگ جلوگیری میکنند.
- برای تسکین و رفع سوختگی سطحی و شفاف کردن پوست از این میوهها میتوان استفاده کرد.
- برای درمان اگزما مؤثرند.
- خاصیت آرامبخشی دارند.
- برای پیشگیری و درمان یرقان مفیدند.
- باعث رفع حرارت کبد میشوند.
- باعث خروج رسوبات از کلیه و مثانه میشوند.
- باعث تقویت سلولهای مغزی و فعالیت اعصاب میشوند.
- عضلات را تقویت کرده و استخوانبندی را تکمیل میکنند.
- ترکیبات موجود در این دو میوه از بروز سرطان پیشگیری میکنند.
حتما بخوانید:
خواص آب خیار برای جوانی، پوست و لاغری
طبع طالبی و گرمک چیست؟
گرمک و طالبی هر دو میوه ای تابستانی با طبع گرم و تر هستند که گرمی بخش جسم هستند و بدن را مرطوب می سازند. طالبی و گرمک برای افرادی که طبع سرد و خشک دارند گزینه ی مناسبی است. این افراد به راحتی می توانند طالبی مصرف نمایند بدون اینکه مشکلی برای آن ها ایجاد شود مگر اینکه در مصرف آن افراط نمایند. اما برای افرادی که طبع گرم دارند ممکن است با مصرف طالبی مشکلاتی ایجاد شود. این افراد بایستی از یک ماده غذایی دیگر مانند آب انار و سرکه برای متعادل نمودن طالبی استفاده نمایند که به آن مصلح گفته می شود.
خواص گرمک و طالبی در طب سنتی
پتاسیم موجود در طالبی و گرمک به طبیعی شدن تپش قلب و اکسیژنرسانی به ب مغز کمک میکند و باعث میشود فرد احساس آرامش و تمرکز بیشتری نماید. خواص طالبی باعث کاهش فشار خون، جلوگیری از انعقاد خون و لخته شدن خون در رگ، تسکین و رفع سوختگی سطحی و شفافیت پوست میشود. مصرف طالبی باعث پیشگیری از بیماری یرقان، رفع حرارت کبد، خارج کننده رسوبات کلیه و مثانه، تقویت سلولهای مغزی و فعالیت اعصاب و تقویت عضلات و تکمیل استخوانبندی میشود.
برخی فواید تخم طالبی و گرمک
برابر بررسی های انجام شده عصاره تخم طالبی سرشار از پروتئین ، چربی و کربوهیدرات است که خواصی مشابه خواص شیر سویا دارد و شیر تهیه شده از تخم طالبی را می توان جایگزین شیر سویا نمود.
مضرات طالبی و گرمک
- در برخی افراد مصرف زیاد طالبی باعث اسهال یا نفخ میشود. برای پیشگیری از هر مشکل احتمالی بهتر است درمصرف آن زیادهروی نشود.
- کسانی که دیابت دارند باید در خوردن طالبی جانب احتیاط را رعایت کنند و یا آن را مصرف نکنند.
- کسانی که ورم معده و روده دارند، نباید در مصرف طالبی زیاده روی کنند.
دوا درمون معرفی گیاهان داروئی





