| چکیده |
| تا به حال به این فکر کردهاید که فردی مانند استیون هاوکینگ چگونه میتوانست با افراد و محیط اطرافش ارتباط برقرار کند؟ هاوکینگ نمونه بسیار ویژهای از مبتلایان به بیماری نورون حرکتی بود که علاوه بر حفظ ارتباط با اطرافیانش توانسته بود به مطالعات پیچیده فیزیکیاش نیز ادامه داده و تفکراتش را انتقال دهد. |
بیماری نورون حرکتی به تدریج تمامی اعضای بدن را از کار انداخته و انسان را میکشد، اما استثناهایی نیز مانند فیزیکدان مشهور انگلیسی، استفان هاوکینگ وجود داشتند که با این بیماری مقابله کرده و زنده مانده بودند، با این همه برای چنین فردی که از برجستهترین دانشمندان جهان به شمار می رفت برقراری ارتباط و سخن گفتن با اطرافیان عاملی بسیار حیاتی به شمار میرفت.

با این همه برقراری ارتباط برای بسیاری از افراد مبتلا به بیماری مشابه با هاوکینگ یا دیگر انواع بیماریهای فلج کننده بسیار دشوار است، تصور کنید روزی برسد که توان حرف زدن را از دست بدهید و تنها بخشی از بدنتان که قابلیت حرکت کردن دارد، ماهیچه کوچکی بر روی صورتتان، یکی از انگشتان دستتان و یا تنها چشمهایتان باشد در این صورت چه راهی برای برقراری ارتباط با محیط اطراف باقی خواهد ماند؟
راه حلی که برایاستیون هاوکینگدر نظر گرفته شده بود، ابزاری است که به صفحه الفبا شهرت دارد، این صفحه جدولی از حروف مختلف الفبا است که فرد بیمار باید با کمک یک نفر دیگر حروف مورد نظر خود را برای بیان کردن از میان آنها انتخاب کرده و به این شکل سخن بگوید،برای مثال پرستاری باید به حروف اشاره کند و زمانی که به حرف مورد نظر بیمار اشاره کرد، بیمار با فشردن کلید یا به صدا درآوردن زنگی اعلام کند که پرستار به حرف مورد نظرش اشاره کرده است. به این ترتیب با کنار هم قرار گرفتن این حروف فرد می تواند سخن بگوید. با این همه این روند بسیار خسته کننده به نظر میآید.
از این رو امروزه نمونههای الکترونیکی این صفحات نیز ارائه شده اند تا بیماران بتوانند بدون نیاز به کمک فردی دیگر، از صفحه الفبا استفاده کنند.
نمونهای که در اختیار هاوکینگ قرار داشت، رایانهای پیچیده ای است که به نمونه نرمافزاری صفحه الفبا و نرمافزار ترکیب صدا مجهز است، “سم بلکبرن” تکنسین فنی سیستم ارتباطی استفان هاوکینگ پیش از این درباره نحوه برقراری ارتباط وی با دیگران اینگونه توضیح داده بود:
“استیون از حدود سال ۱۹۸۶ تا زمان مرگ وی برای صحبت کردن از فهرستی استفاده میکرد که در کنترل یک سیستم رایانهای بود. عملکرد این سیستم در واقع به این گونه است که یک کامپیوتر سلولهایی را در شبکهای بزرگ از حروف و واژه روشن میکند و زمانی که واژه درست روشن شد، کاربر نوعی سوئیچ را فشار میدهد. از زمانی که استفان حرکت دستهایش را از دست داد و دیگر نتوانست سوئیش را بفشارد، از حسگر فروسرخی که بر روی عینکش کار گذاشته شده و میتوانست حرکات ماهیچههای گونهاش را رصد کند، استفاده شد،این حسگر به واسطه رصد حرکات ماهیچه گونه هاوکینگ، حروف درست را تعیین کرده و واژههای مورد نظر وی را تعیین میکرد.
سپس جعبه خاکستری کوچکی که در این دستگاه قرار داشته و نسخه سخت افزاری از صدای ترکیبی استفان را در خود داشت، با استفاده از پردازشگری ویژه، متن به دست آمده را به صدایی تبدیل میکرد که شباهت زیادی به صدای استیون هاوکینگ داشت.”
البته تمامی بیماران به چنین تجهیزاتی دسترسی ندارند زیرا این تجهیزات بسیار گرانقیمت هستند. مدلهای ابتدایی این ابزارهای الکترونیک قیمتی در حدود چهاز هزار تا ۱۰ هزار دلار دارند در حالیکه مدلهای پیشرفته تری که مشابه سیستم ارتباطی هاوکینگ به ردیاب حرکت چشم نیز مجهز است، ۱۰ هزار تا ۲۵ هزار دلار قیمت دارد.
در صورتی که بخواهید عملکرد دقیق تکنولوژی ارتباطی هاوکینگ و بیمارانی مشابه او را از نزدیک تجربه کرده و به دشواری آن پی ببرید، میتوانید نمونهای ساده از آن را در اینجا مشاهده کنید. برای استفاده از این صفحه الفبا ابتدا باید کلمهای را در ذهن تصور کنید. سپس ردیفی که حروف آن کلمه را در خود دارد را با کلیک ماوس انتخاب کرده و پس از آن حروف کلمه را با کلیک ماوس یا فشردن هر کلیدی بر روی صفحه کلید انتخاب کنید. در نهایت پس از تکمیل شدن کلمه با انتخاب ردیف آخر آن را تایید کنید.
هاوکینگ صبح روز چهاردهم مارس ۲۰۱۸ برابر ۲۳ اسفند ۱۳۹۶ در سن ۷۶ سالگی در منزلش واقع در کمبریج درگذشت. فرزندانش جهت بزرگداشت او بیانیهای منتشر کردند. خاکستر وی در کلیسای وستمینستر لندن و در نزدیکی آرامگاه آیزاک نیوتن و چارلز داروین به خاک سپرده شد.
دوا درمون معرفی گیاهان داروئی


